Atlas roślin i ziół leczniczych

Goździki

Goździki

Rozgrzewają w zimne dni, aromatyzują i dekorują potrawy. Są nieodłącznym elementem jesienno-zimowej kuchni. Goździki mają też zastosowanie lecznicze. Możemy ich użyć, gdy boli nas gardło lub ząb, mamy problemy z pasożytami oraz chcemy zwiększyć skuteczność profilaktyki raka. Jak używać goździków, by wycisnąć z nich to, co najlepsze? Goździki nie tylko do piwa i pomarańczy. Poznaj działanie naturalnego środka przeciwbólowego.

Suszone pąki kwiatów goździkowca

Goździki, których mniej popularna nazwa to czapetka, to popularna na całym świecie przyprawa. W naszej rodzimej kuchni zdominowała przepisy świąteczne, jednak goździki są również składnikiem mieszanki przyprawowej curry i często występują w kuchni orientalnej. Czym tak naprawdę są? To wysuszone pąki kwiatowe rośliny o nazwie Goździkowiec korzenny. Drzewo goździkowe pochodzi z Indonezji, gdzie rośnie dziko, ale jest też uprawiane w wielu innych obszarach równikowych. Nie ma nic wspólnego z rosnącymi w naszych ogródkach goździkami.

Goździki kojarzą nam się głównie z przysmakami świątecznymi, dekoracyjną skórką pomarańczy i mieszanką przypraw do grzanych alkoholi. Tymczasem ich możliwości są zdecydowanie większe. Niegdyś, w czasach gdy medycyna naturalna była jedyną odpowiedzią na dolegliwości bólowe oraz schorzenia, goździki stanowiły pierwsze remedium przy bólu zęba. Walory goździków pod tym względem nie zmieniły się, za to dziś zanim uda nam się dostać do dentysty, wolimy wziąć tabletkę przeciwbólową. Nie zmienia to jednak faktu, że rozgryzienie goździka chorym zębem przyniesie doraźną ulgę.

Co ciekawe, pozyskiwany z goździków eugenol ma zastosowanie w preparatach odkażających używanych w gabinetach dentystycznych. W szczególności zaś działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne goździków poleca się wykorzystywać w czasie bólu oraz stanu zapalnego gardła. Trzymanie w ustach, ssanie i przygryzanie goździków przynosi wtedy odczuwalną ulgę. Goździki wraz z cynamonem możemy również dodać do gotującego się siemienia lnianego, które jest nieocenione przy podrażnieniach gardła. Wysoka zawartość polifenoli występujących w goździkach decyduje ponadto o ich właściwościach antyoksydacyjnych. Pąki drzewa goździkowego sprawdzają się też jako naturalny środek na pasożyty.

Goździki

Olejek goździkowy o mocnym działaniu

Niektórzy gotują wodę z goździkami i cynamonem tylko po to, by cały dom wypełnić tym cudownie korzennym, nieco świątecznym aromatem. Poza tym z goździków pozyskuje się olejek eteryczny o ostrym, charakterystycznym zapachu. Olejek goździkowy należy do tych o silniejszym działaniu. Ma właściwości odkażające, grzybobójcze, antybakteryjne i antywirusowe. Jego działanie uśmierzające wykorzystuje się w łagodzeniu bólu reumatycznego. Źródłem olejku są wszystkie części goździkowca korzennego, ale najwięcej kumuluje się go właśnie w pąkach kwiatowych. Warto pamiętać, że dobrej jakości suszone goździki po ściśnięciu palcami wydzielą kropelkę rzeczonego olejku, a wraz z nim silny, ale przyjemny aromat.

Przeciwbólowy i antynowotworowy eugenol

Najważniejszą substancją bioaktywną zawartą w goździkach jest eugenol. Z jego właściwości korzystamy zarówno używając goździków przyprawowych, jak i olejku. Eugenol ma udowodnione naukowo działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne i odkażające. To on działa Wyniszczająco na pasożyty i grzyby. Należy do grupy terpenów i występuje również w cynamonie. Na skórę i organy wewnętrzne ma działanie drażniące oraz toksyczne. Z olejku goździkowego (oraz cynamonowego) powinno się korzystać ostrożnie, pamiętając o przeciwwskazaniach.